impuls aan de publieksfilosofie
JubileumProgramma
In 2026 viert de Maand van de Filosofie haar 25-jarig bestaan! Stichting Maand van de Filosofie grijpt dit jubileum aan om een impuls te geven aan de publieksfilosofie met diverse nieuwe initiatieven.
De ambitie is duidelijk: het publieke denken verbreden, verdiepen, en verankeren in de samenleving. De filosofie verdient niet slechts een plek op universiteiten of in boekenkasten, maar moet vooral daar zijn waar mensen leven, werken en met elkaar in gesprek zijn. Op straat, online, in werkplaatsen, op podia en in cafés.
Het jubileumprogramma beoogt de publieksfilosofie te versterken door nieuwe vormen van publieksbereik te verkennen en actuele thema’s te belichten. De verschillende programmaonderdelen geven elk op hun eigen manier vorm aan de missie om de denkkracht van de samenleving te vergroten.
Programmaonderdeel I
10 april: Gesprek ‘Het succes van de filosofie’
Met David van Reybrouck, Marli Huijer en Ronald van Raak
Waarschijnlijk is in geen land ter wereld filosofie zo belangrijk als in Nederland. Dit is deels te danken aan de Maand van de Filosofie, dit jaar 25 jaar geleden opgericht. De Denker der Nederlanden, het jaarlijkse essay, de Socratesbeker voor het beste filosofieboek en vele andere activiteiten transformeerden het imago van filosofie van ‘stoffig academisch’ tot ‘midden in de maatschappij’ en zelfs ‘hip’. Wat is de invloed van de filosofie op Nederland? Wat zijn de belangrijkste successen, maar ook mislukkingen?
→ Een gesprek met David van Reybrouck, Marli Huijer en Ronald van Raak, onder leiding van Sophie van Balen, op vrijdagavond 10 april tijdens de Nacht van de Filosofie in Rotterdam.
Programmaonderdeel II
APRIL: zin van de dag
Met Stine Jensen
In een tijd van groeiende polarisatie is het debat zelf onderwerp van zorg geworden. Hoe spreken we nog met elkaar, of eigenlijk: kunnen we dat nog wel? Stine Jensen onderzoekt de debatcultuur in Nederland.
In de populaire, dagelijkse podcast Zin van de Dag over levenswijsheden lanceert Jensen een nieuwe reeks, te streamen via alle bekende podcastdiensten en verspreid via sociale media.
→ Verwacht: vanaf april 2026 via de dagelijkse podcast Zin van de Dag.
Programmaonderdeel III
15 april: Debat ‘Is publieksfilosofie echt filosofie?’
Met Arnon Grunberg, Coen Simon en Stine Jensen
Welke rol heeft filosofie in het dagelijks leven? En in het publieke debat? Of is het zinloos om de zeer gespecialiseerde filosofie bedreven aan de universiteit te willen linken aan een maatschappelijk belang?
Wat is publieksfilosofie? De filosofen die komen opdraven in talkshows verkondigen vaak een slimme, geëngageerde mening, maar zijn niet ‘live’ op zoek naar een juiste houding tegenover hun onwetendheid. Terwijl dat juist is waar filosofie om draait, vindt Coen Simon, hoofdredacteur van Filosofie Magazine. En in principe moet iedereen dat kunnen, vindt ook Eva-Anne Le Coultre, pleitbezorger voor filosofie op het vmbo. Inzichten van grote filosofen kunnen daarbij helpen, en daarvoor hoef je echt hun werk niet van A tot Z te snappen. Daar is emeritus hoogleraar filosofie Paul Cobben – Hegelspecialist – het niet mee eens. Tegeltjeswijsheden hebben weinig te maken met zorgvuldig uitgedachte filosofieën.
Naar aanleiding van de 25ste editie van de Maand van de Filosofie gaan we op woensdag 15 april onder leiding van Arnon Grunberg in De Balie in Amsterdam in gesprek over de aard van filosofie, de rol van filosofie in de samenleving en in het onderwijs en de vraag of filosofie aan iedereen besteed zou moeten zijn. Hoogleraar publieksfilosofie Stine Jensen en filosoof en journalist Jonasz Dekkers verzorgen een intermezzo over de filosofie van het publieke debat.
→ Kom naar het debat op woensdag 15 april 2026, vanaf 20:00 uur in De Balie, Amsterdam.
Programmaonderdeel IV
Filosofie als ambacht
Met David Van Reybrouck
Wat doet een filosoof eigenlijk? Wat zit er in diens gereedschapskist? David Van Reybrouck, Denker der Nederlanden, beantwoordt deze vragen niet met een boek, maar met korte, krachtige video’s op sociale media. Zijn project Filosofie als ambacht keert terug naar de concrete, tastbare kern van het denken: filosofie niet als abstract spel, maar als vaardigheid, als gereedschap om het dagelijks leven mee te bewerken.
Video's, tutorials en korte fragmenten van gesprekken worden verspreid via Instagram. Thema’s als klimaatangst, burgerlijke ongehoorzaamheid en geduld worden benaderd met filosofische begrippen, zonder de leefwereld van de kijker uit het oog te verliezen.
Dit project laat zien dat publieksfilosofie zich ook thuis voelt in een beeldcultuur. Door het denken uit de collegezaal te halen en te verplaatsen naar de feed, brengt Van Reybrouck filosofie naar een generatie die hunkert naar betekenis.
→ Verwacht: medio 2026, o.a. via het Instagram-account van David Van Reybrouck en andere platforms.
De jubileumprogramma's worden mogelijk gemaakt door Vrienden van de ISVW, Filosofie Magazine, deBalie, en Stichting Maand van de Filosofie, en door alle betrokken makers en denkers.
